2023 yılı, Türkiye ve Rusya arasındaki diplomatik ilişkilerin 105'inci yılını kutlamak için önemli bir dönüm noktası. İki ülke arasındaki bu uzun süreli ilişki, Soğuk Savaş'ın gerilimli dönemlerinden, günümüzdeki stratejik ortaklıklara kadar birçok evrim geçirmiştir. Bu yazıda, Türkiye-Rusya ilişkilerinin tarihsel arka planını, güncel gelişmelerini ve uluslararası siyasetteki yerini ele alacağız.
İlk olarak 1918 yılında kurulan diplomatik ilişkiler, zamanla siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda derinleşmiştir. 1920'lerde başlayan bu ilişkiler, özellikle Sovyetler Birliği'nin çöküşü sonrasında yeni bir boyut kazanmıştır. 1990'ların başından itibaren yaşanan dönüşümler, iki ülke arasında karşılıklı bağımlılık oluşturan bir dizi antlaşma ve işbirliği anlaşmaları ile pekişmiştir. Özellikle enerji alanında Türk Akımı Projesi gibi büyük yatırımlar, iki ülkenin stratejik ortaklıklarını daha da güçlendirmiştir. Ayrıca, Suriye iç savaşı gibi krizlerdeki ortak menfaatler, iki ülkenin uluslararası arenada daha da sıkı bir işbirliği geliştirmelerini sağlamıştır.
Bugün, Türkiye ve Rusya arasındaki ilişkiler, özellikle enerji, güvenlik ve turizm alanlarında önemli bir işbirliği zemini sunmaktadır. 2023 itibarıyla, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 40 milyar dolara ulaşması hedeflenmektedir. Bunun yanı sıra, turizm alanında da her yıl milyonlarca Rus turist, Türkiye'yi tercih etmektedir. Bu durum, ekonomik ilişkilerin güçlenmesine katkı sağlarken, iki ülke halkları arasında da kültürel etkileşimi artırmaktadır.
Ancak, Türkiye-Rusya ilişkileri her zaman sorunsuz bir seyir izlememiştir. Suriye, Kafkasya ve Ukrayna gibi bölgelerdeki çatışmalara yönelik farklı tutumlar, bazen iki ülke arasındaki ilişkileri zedelemiştir. Yine de, her iki ülke de stratejik ortaklıklarını sürdürme kararlılığında olduklarını göstermektedir. Özellikle NATO ve Batı ülkeleri ile olan ilişkiler, Türkiye'nin Rusya ile olan bağlarını etkilemekte ve bu durum, dengeyi sağlamak adına dikkatli bir diplomasi gerektirmektedir.
Türkiye'nin bağımsız dış politika izlemesi ve Rusya'nın bölgedeki etkinliğini artırması, iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceği için büyük önem taşımaktadır. Diplomatik ilişkilerin 105’inci yılı, sadece geçmişe bakmakla kalmayıp, gelecekte nasıl bir yol haritası izleneceğine dair de ipuçları vermektedir. Bu bağlamda, karşılıklı olarak yapılan ziyaretler ve diplomatik görüşmeler, her iki ülkenin de ortak çıkarları doğrultusunda ilerlemesini sağlayacak bir platform oluşturmuştur.
Söz konusu ilişkilerin gelecekte nasıl şekilleneceği merak konusu. Enerji bağımlılığı, güvenlik işbirlikleri ve bölgesel sorunların çözümü adına iş birliğinin artırılması beklenmektedir. Ancak, uluslararası arenadaki değişkenlikler, bu ilişkilerin gidişatını etkileyebilecek unsurlar arasında yer almaktadır. Türkiye ve Rusya'nın, her iki taraf açısından önemli olan bu ilişkileri nasıl sürdürecekleri, sadece iki ülke için değil, dünya genelindeki jeopolitik dinamikler için de kritik bir öneme sahiptir.
Özetle, Türkiye-Rusya ilişkilerinin 105’inci yılı, geçmişte yaşanan birçok zorluk ve krizle birlikte gelmiştir. Ancak, her iki ülke de bu zorlukları aşmayı başarmış ve stratejik ortaklıklarını sürdürmüşlerdir. Gelecek yıllarda bu ilişkilerin daha da güçleneceği ve her iki ülkenin de sağlıklı bir denge politikası izlemeye devam edeceği öngörülmektedir.